Belastingen en bijverdienen

» 1. Belastingen en bijverdienen
» 2. Belastingen en bijverdienen: met een vennootschap
» 3. Belastingen en bijverdienen: case uitwerking
» 4. Bijverdienen als student

geldvragenIn principe dien je elke cent die je verdient aan te geven bij de belastingen. Het niet aangeven van je inkomsten kan toch voor grote gevolgen zorgen. Het verkeerd aangeven van je inkomsten is misschien nog het gevaarlijkst. Daarom is het belangrijk om dit eens goed uit te pluizen.

In het artikel behandelen we volgende zaken:

Inleiding bijverdienen.

Bijverdiensten hebben, fiscaal gezien, invloed op volgende gebieden:

  • de personenbelasting;
  • de sociale zekerheid;
  • de belasting op toegevoegde waarde (BTW)
Het wordt moeilijk, want elk gebied heeft zijn eigen regels en voorwaarden:
  • De personenbelasting: Dit is afhankelijk van je eigen situatie en het type dat je bijverdient. Hoeveel een bijverdienste belast zal worden is moeilijk te berekenen, maar hou in gedachten dat het loon van je bijverdienste bovenop je reeds bestaand loon zal worden gevoegd.
  • De sociale zekerheid: Er zijn grenzen voor de sociale zekerheid waartoe je moet kijken. Verdien je boven een bepaalde grens, dan moet je sociale bijdragen betalen. Verdien je echter onder een bepaalde grens, dan kan je vrijgesteld worden van sociale bijdragen. Let op: de grens ligt vrij laag.
  • De belasting op toegevoegde waarde: Als je een omzet een bepaald bedrag overschrijd, dan is het mogelijk dat je BTW-plichtige dient te worden en aangiftes moet indienen.
We onderscheiden ook nog twee belangrijke begrippen:
  • Occasionele verdiener: een eenmalige verdienste.
  • Beroepsactiviteit: verdiensten uit herhaalde activiteiten / op regelmatige wijze.

Opgelet: Elke situatie is anders. Ben je bijvoorbeeld werkzoekende, dan zullen de ‘spelregels’ anders zijn omdat je bepaalde voorwaarden moet voldoen om in aanmerking te blijven als werkzoekende. Doe je dit niet dan kan je je uitkering verliezen.
Aangezien ik ‘bijverdienen’ beschouw als een extra bovenop het gewone loon, zal ik de uitzonderingen niet behandelen.

Bijverdienen kan je ook in loonverband. Dit wil dan eigenlijk gewoon zeggen dat je inschreven bent bij een tweede werknemer. Als dit voor jou het geval is, dan is de rest van het artikel wellicht niet van belang voor jou. In dat geval zal het sociaal secretariaat van je werkgever alle formaliteiten verrichten en zal er automatisch RSZ en bedrijfsvoorheffing worden afgehouden van je bijverdienste.

Om het overzichtelijk te houden bekijken we de diverse grenzen die op alle fiscale gebieden van toepassing zijn. Overschrijd je één van die grenzen, dan is het mogelijk dat je als zelfstandige aanzien wordt.

1. Ik verdien amper iets (€ 0,01 – € 125,00).

Moet je dit bedrag aangeven in je aangifte? Ja.

Bijkomende uitleg hoe ik tot de grens van € 125,00 gekomen ben: Ik richt mij hiervoor tot de regeling van de fiches 281.50 waarbij een onderneming verplicht is om deze in te dienen vanaf het moment dat ze iemand € 125,00 of meer betaald voor een dienst/aankoop (in casu: particulieren die een kleine geldsom ontvangen, of geschenken van meer dan 125,00 euro ontvangen of niet-BTW-plichtigen).

Om de kosten te rechtvaardigen is deze fiche 281.50 verplicht op te maken en door te sturen. Dit betekend dan ook dat deze inkomsten automatisch bekend worden gemaakt aan de overheid en deze dien je dan als verdiener aan te geven.

Heeft een opdrachtgever je meer dan €125,00 euro betaald? Ga er dan van uit dat deze inkomsten reeds bekend zijn bij onze belastingdienst.

Ik denk dat € 125,00 een degelijk bedrag is dat als ‘occasionele verdienste’ kan bestempeld worden. Je moet deze in principe aangeven in je aangifte personenbelasting.

Voorbeeld:
  • Je werkt voor 5 partijen en verdient bij elke partij 125€: Elke partij dient zo’n fiche op te maken en op die manier wordt je totaal inkomen van 625€ automatisch bekend bij de administratie. Je moet het totaalbedrag vervolgens opgeven in je aangifte personenbelasting.
  • Je werkt voor 1 partij en verdient 125€: Ook hier moet je de inkomst van 125€ aangeven.
  • Je werkt voor 3 partijen en verdient bij elke partij 25€: Niemand zal een fiche moeten opstellen en dus zijn de inkomsten niet onmiddellijk bekend bij de administratie. Dit neemt echter niet weg dat je in principe deze inkomsten moet aangeven.

Ontvang je een brief/fiche met daarin de verdiensten, geef deze dan ook aan, hoe klein het bedrag ook mag zijn.

2. Ik verdien tussen de € 125,00 en de € 1.393,96 (inkomstenjaar 2012).

Het is belangrijk om te weten waar het maximumbedrag vandaan komt. Een persoon is vrijgesteld tot € 1.393,26 van het betalen van sociale bijdragen.
Verdien je m.a.w. meer, dan wordt je wat de sociale zekerheid betreft aanzien als een zelfstandige in bijberoep en betaal je sociale bijdragen. In deze categorie moet je dus geen extra administratieve verplichtingen vervullen zoals het aanvragen van een ondernemingsnummer (op voorwaarde natuurlijk dat het om occasionele verdiensten gaat).

Je verdiensten geef je aan in je aangifte personenbelasting. Dit doe je in het vak van de diverse inkomsten, onder de code 1200/2200.

En net hier zit het addertje onder het gras. Wie zo eerlijk is alle inkomsten netjes te vermelden, kan bij een teveel aan inkomsten aanzien worden als een zelfstandige, dat zagen we eerder.

Maar nu komen we terug op de term ‘occasionele verdiener’. Wie een auto koopt en hem na een maand terug verkoopt omdat hij er niet tevreden van was is een occasionele verdiener. De winst die hij uit deze verkoop haalt is dan ook belastingvrij. Doet hij dit echter meermaals, dan wordt dit aanzien als een beroepsactiviteit.
Let dus zeer goed op als je regelmatig iets verkoopt via zoekertjes sites: De belastingen zien dit ook en als ze kunnen nagaan hoeveel je hebt bijverdient dan kan dit een grote afrekening worden. Zij maken ook het onderscheid tussen de ‘occasionele bijverdiener’ en de ‘beroepshandelaar’.

Voorbeeld:
Je koopt 4 brommers aan voor 4.000 euro om door te verkopen aan 1.250 euro per stuk op een zoekertjessite. Je behaalt een winst van 1.000 euro. Aangezien je 5 brommers verkocht hebt, kan de belastingen dit nagaan. Ze kunnen je belasten op je behaalde winst, maar als je niet kan bewijzen hoeveel de winst bedraagt, dan kunnen ze ook een aanslag van ambtswege opsturen. Dit is een schatting die ze zelf maken. Het valt dus niet uit te sluiten dat ze de verkoopprijs als basis nemen.

Code 1200/2200 in de belastingaangifte is bestemd voor occasionele verdiensten. Dit divers inkomen wordt belast aan een tarief van 33% (zonder gemeente opcentiemen), wat in veel gevallen geen overdreven dure aangelegenheid is (een zelfstandige wordt progressief belast, en dan kan snel tot het tarief van 50% oplopen).

Opgelet: laat je niet verleiden tot het invullen van de code 1201/2201!! Vul je deze in, dan gaat de fiscus er van uit dat je kosten hebt gedaan om een inkomen te verwerven en is het mogelijk dat je wordt aanzien als iemand die in bijberoep inkomsten verwerft.

Als je bijverdient, dan kan je eventueel werken met onkostennota’s: zo hebben de bedrijven waarvoor je een bijverdienste doet een bewijsmiddel om deze in de kosten te steken. De verplichting van bedrijven om een fiche 281.50 in te dienen, en aldus zo jouw inkomsten bekend te maken aan de fiscus, vervalt niet!

Onthoud van code 1200 in de aangifte personenbelasting het volgende: het gaat om winst die behaald zijn buiten de uitoefening van uw beroepswerkzaamheid en die niet voortkomen uit een normaal beheer van uw privévermogen en er geen snelle opeenvolging of herhaling van onderling verbonden handelingen is.

Tot nu toe hebben we het nog niet over de BTW gehad: dit klopt! Tot op dit punt kan je nog vrijgesteld zijn van het indienen van BTW aangiftes, zelfs al werk je steeds als zelfstandige (in bijberoep).

3. Ik verdien tussen € 1.393,96 en € 12.597,43 (inkomstenjaar 2012).

Wanneer je aangeeft dat je meer dan € 1.393,96 verdiend zal je verplicht zijn over te schakelen naar het statuut van bijverdiener. Verdien je echter meer dan € 12.597,43 dan wordt je aanschouwd als een zelfstandige in hoofdberoep, althans op het vlak van de RSZ, want voor het bepalen van het statuut (bijberoep of hoofdberoep) zijn ook nog andere factoren afhankelijk.

Op het vlak van de BTW dien je rekening te houden met de grens van 5.580,00 euro (grens t/m 30 juni 2013):

  • Je omzet bedraagt minder dan 5.580 euro (grens t/m 30 juni 2013): dan kan je vrijgesteld worden van het indienen van BTW-aangiftes (geen BTW te betalen, geen aangiftes in te dienen, maar ook geen BTW-aftrek).
  • Je omzet bedraagt meer dan 5.580 euro (grens t/m 30 juni 2013): dan wordt je sowieso aanzien als een BTW-plichtige en moet je aangiftes indienen. Er zijn nog bepaalde beroepsactiviteiten waar er een vrijstelling geldt (bijvoorbeeld dokters, …)

Update: vanaf 01 januari 2014 wordt de grens opgetrokken naar 25.000 euro). Lees er meer over in dit artikel over de BTW-vrijstellingsregeling.

Zelfstandigen geven hun inkomsten elders aan in hun aangifte personenbelasting. Dit gebeurd in het vak van de winsten, onder de code 1600/2600. De kosten komen onder de code 1606/2606 (bij baten gebeurd dit onder andere vakken!).

De winsten worden, in tegenstelling tot de diverse inkomens, belast via het progressief tarief op je globale inkomen. Verdien je daarnaast je dagelijkse inkomen als werknemer van een bedrijf, dan worden deze erbij geteld. Het voordeel van een zelfstandige activiteit is echter wel de kostenaftrek. Koop je m.a.w. een nieuwe pc voor je activiteit, dan is deze kost aftrekbaar van het inkomen (voor het beroepsdeel althans). In een volgend hoofdstuk komt nog een uitgewerkte case aan bod.

Wanneer ben je zelfstandig in bijberoep?
Je bent zelfstandig als je een natuurlijk persoon bent en een beroepsbezigheid uitoefent zonder een arbeids­overeenkomst of statutair verbonden te zijn. Opdat het een hoofdberoep zou zijn, moet je een bepaald minimum aantal uren presteren. Verder zijn er geen beperkingen (zie ook meer uitleg in de FAQ onderaan dit artikel)

4. Ik verdien meer dan € 12.597,43 (inkomstenjaar 2012).

In dit geval zal je de sociale bijdragen betalen zoals een zelfstandige in hoofdberoep. Je zal tevens moeten zorgen dat alle verplichtingen inzake BTW (zie ook verder), facturatie, personenbelasting (betalen van voorafbetalingen) en sociale zekerheid voldaan zijn. Een hele boterham dus.

Op het vlak van de BTW dien je rekening te houden met de grens van 25.000,00 euro (grens vanaf 01 juli 2013):

  • Je omzet bedraagt minder dan 25.000 euro (grens vanaf 01 juli 2013): dan kan je vrijgesteld worden van het indienen van BTW-aangiftes (geen BTW te betalen, geen aangiftes in te dienen, maar ook geen BTW-aftrek).
  • Je omzet bedraagt meer dan 25.000 euro (grens vanaf 01 juli 2013): dan wordt je sowieso aanzien als een BTW-plichtige en moet je aangiftes indienen. Er zijn nog bepaalde beroepsactiviteiten waar er een vrijstelling geldt (bijvoorbeeld dokters, …)

Update: vanaf 01 januari 2014 wordt de grens opgetrokken naar 25.000 euro). Lees er meer over in dit artikel over de BTW-vrijstellingsregeling.

Heb je daarbij nog inkomsten uit een andere activiteit (bijv: gewoon loon) dan worden deze samengeteld met je inkomsten uit zelfstandige beroepsactiviteit. Het tarief waarop je belast wordt kan al snel oplopen naar de 50% toe.

Net zoals in de vorige rubriek, geef je deze inkomsten aan in het vak van de winsten, onder de code 1600/2600 en de beroepskosten geef je aan onder de code 1606/2606.

Indien de belasting die je moet betalen toch te hoog wordt, heb je nog de keuze om met een vennootschap te werken. Dit wordt ook op deze site besproken (deel 2) naast onze vergelijkende case (deel 3).

» Deel 2: Belastingen en bijverdienen: met een vennootschap

Uitzonderingen.

Het is mogelijk om iets belastingvrij bij te verdienen:

  • Vrijwilligersvergoedingen: is in principe belastingvrij indien correct toegepast (max. per dag +/- 34 euro en per jaar +/- 1.250). Je kan beter zelf eens navragen bij de instantie om dit op die manier te behandelen. In principe moet je je dan ook geen zorgen maken: Vrijwilligerswerk is combineerbaar met leefloon, uitkeringen voor hulp aan bejaarden, pensioen en gezinsbijslag. Vrijwilligers die een leefloon genieten, zijn verplicht hun dossierbeheerder bij het OCMW hiervan op de hoogte te stellen.
    Opgelet: Werklozen, bruggepensioneerden (ook halftijds) moeten vooraf schriftelijk aangegeven bij de RVA via het formulier C45B; Indien geen reactie binnen de 14 dagen: wordt beschouwd als een toelating voor vrijwilligerswerk met behoud van de uitkering. Eventuele weigering door de RVA nadien hebben enkele gevolgen voor de toekomst.

Vragen en antwoorden (FAQ).

* Wat is het verschil tussen een hoofdberoep en een bijberoep?
In het artikel wordt vooral cijfermatig een onderscheid gemaakt. Het is waar dat er meer aspecten zijn die bepalen of je al dan niet een zelfstandige in hoofdberoep of bijberoep bent. Op de site van Acerta was hier een mooie samenvatting terug te vinden:
Je bent zelfstandige in bijberoep als je, naast je zelfstandige activiteit

  • als werknemer minstens halftijds in loondienst werkt in België, in een ander EU-land of in een niet-EU-land waamee België een verdrag gesloten heeft, zoals bv. Canada, USA, Chili, Japan, … OF
  • als vastbenoemde in het onderwijs minstens 6/10 van een volledig uurrooster werkt OF
  • als contractueel in het onderwijs minstens 5/10 van een volledig uurrooster werkt OF
  • als ambtenaar minstens halftijds werkt OF
  • als je niet werkt maar toch nog je recht op een rust- of invaliditeitspensioen opbouwt (je hebt bijvoorbeeld loopbaanonderbreking of tijdskrediet of je krijgt een opzegvergoeding) OF
  • als je een socialezekerheidsuitkering krijgt (bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering, ziekte- of invaliditeitsuitkering, uitkering wegens arbeidsongeval, brugpensioen)

Hoeveel je verdient als zelfstandige of als werknemer is verder niet van belang. De opstartformaliteiten voor zelfstandigen in hoofd- en in bijberoep zijn vergelijkbaar. Het is wel een feit dat je als zelfstandige in bijberoep blijft genieten van de sociale voordelen uit het andere sociale stelsel waaraan je onderworpen bent door je hoofdactiviteit (of je speciale statuut). De voorlopige bijdragen voor een hoofdberoep verschillen van die voor een bijberoep. Ben je zelfstandige in bijberoep, dan kan je zelfs een vrijstelling voor de voorlopige bijdragen aanvragen (zie eerder in het artikel).

Vanaf 1 juni 2012 gelden er nieuwe criteria om te beoordelen of je als loontrekkende werknemer die tevens zelfstandige activiteiten uitoefent wordt beschouwd als zelfstandige in bijberoep al dan niet hoofdberoep. Een loontrekkende kan vanaf 1 juni 2012 nog slechts als zelfstandige in bijberoep kwalificeren indien hij als loontrekkende minstens 235 uren per kwartaal presteert (op basis van 38 uren-week en 5 dagen per week) én het arbeidscontract (zone DMFA “te presteren uren”) minstens een halftijdse tewerkstelling voorziet. Indien de loontrekkende niet werkt binnen het kader van een 38-urenweek, moeten alle wekelijkse werktijden omgerekend worden naar de werktijden overeenstemmend met de 38 uren in een 5 dagen-werkweek.

* Ik werk als loontrekkende en in het weekend verdien ik iets bij (bijvoorbeeld in de horeca). Wanneer val ik in een hogere belastingschijf? Hoeveel hou ik er van over?
Je dient rekening te houden met je huidig loon als loontrekkende. Als je daarnaast een bijverdienste hebt, dan worden deze inkomsten bovenop het loon als loontrekkende geteld. Dit betekend dus in feite dat het inkomen van een bijverdienste aan het hoogste tarief wordt belast. Ik kan dus onmogelijk zeggen hoeveel deze bedraagt zonder concrete cijfers te hebben. Je kan wel anoniem een simulatie uitvoeren op Taxcalc.

* Vanaf welk punt is het interessant om zelfstandige te worden?
Zelfstandigen worden belast op het netto belastbaar inkomen. Dit wil dus zeggen de winst die je overhoud na aftrek van alle kosten. Het precieze punt is moeilijk te berekenen. Je moet rekening houden met alle kosten die je maakt die je er kan van aftrekken, maar tegelijkertijd vormen er zich ook extra kosten (sociale bijdragen, boekhouddiensten, …)

* Kan ik als leerkracht ook gaan bijverdienen?
Er bestaan voor leerkrachten speciale regels om als zelfstandige in bijberoep te kunnen beschouwd worden, eventueel eens navragen bij het ondernemingsloket als je ermee zou doorgaan: http://www.rsvz.be/nl/helpagency/starters/start/education.htm

* Ik wil vermijden om in een “hogere schijf” te vallen. Is dit een juiste redenering?
Al je inkomsten worden bij elkaar geteld. Je kan op die manier stellen dat een ‘bijverdienste’ extra belast wordt omdat het automatisch boven je andere inkomsten wordt geteld. Men mag toch stellen dat de gemiddelde mens snel aan een brutojaarloon zit van 20.000 euro. Alles wat daarbij komt wordt dan belast aan 45% (zonder gemeente opcentiemen) en dat is toch een héél pak.
Vergeet niet dat enkel het gedeelte dat de grens overschrijdt aan het hoger tarief wordt belast (en dus niet het gehele inkomen).

* Mijn omzet bedraagt jaarlijks 4.000 euro, waar moet ik rekening mee houden?
  • Je bent zelfstandige in bijberoep als je na aftrek van alle kosten nog steeds boven de 1.393,96 euro (inkomstenjaar 2012) uitkomt.
  • De sociale bijdragen: je betaald sociale bijdragen (tarief bijberoep) als je na aftrek van alle kosten nog steeds boven de 1.393,96 euro (inkomstenjaar 2012) uitkomt.
  • BTW: je kan vrijgesteld worden van indiening van BTW-aangiftes (zolang je omzet niet boven de 5.580 euro uitkomt).

* Hoe worden sociale lasten berekend?
De RSZ-bijdragen worden berekend op het referte-inkomen van 3 jaar geleden. Beginnende zelfstandigen weten dit referte-inkomen uiteraard nog niet en voor hen geldt forfaitaire bijdragen.

* Dien ik voorafbetalingen te verrichten?
Alle zelfstandigen dienen in principe voorafbetalingen te verrichten. Doen ze dit niet, dan moeten ze een vermeerdering betalen op het deel dat ze te weinig hebben voorafbetaald (het is dus een truukje van de overheid om reeds je belastingen te ontvangen nog voor ze berekend worden). De vermeerdering is echter niet zo heel hoog, maar je kan ze beter vermijden.
Uitzondering: startende zelfstandigen dienen geen vermeerdering te betalen in de eerste drie jaren van hun activiteit.
Bonificatie: Je krijgt een kleine belastingvermindering (bonificatie) als je wel voorafbetalingen verricht. Iedereen (zelfstandigen en loontrekkenden) kunnen hiervan genieten.

* Kan ik ook verlies maken als zelfstandige?
Wanneer je meer kosten dan opbrengsten hebt, dan maak je verlies. In principe kan je deze wel overdragen naar volgende jaren (zo worden deze verliezen afgetrokken van je toekomstige winsten). Let er wel op dat de fiscus dit niet graag ziet en een verlies bij een zelfstandige in bijberoep een controle kan uitlokken. Men wil vermijden dat een zelfstandige activiteit wordt gebruikt om enkel maar de kosten van een hobby in rekening te brengen. Daarmee kan je het moeilijk oneens zijn …

* Ik wil een webshop starten om taarten te verkopen, zelfgemaakte prullen zoals juweeltjes of tweedehandskledij. Hoe moet ik dit organiseren als ik verwacht om maandelijks 100€ bij te verdienen?
Recent kwam in het nieuws dat als iemand verschillende keren iets verkoopt op een zoekertjessite, dit mogelijks als een beroepsactiviteit kan aanzien worden. Het opzetten van een webshop wordt volgens mij ook op diezelfde manier geïnterpreteerd: Je stelt meerdere malen eenzelfde actie (nl. de verkoop van goederen) en dus kan het ook niet aanzien worden als een occasionele verdienste. Mijn inziens dien je dit te doen onder een zelfstandige activiteit.
Toegegeven: dit lijkt een zeer strenge stelling, zeker ook omdat je initieel geen idee hebt van de potentiële inkomsten. Maar een consument wil ook graag zekerheid hebben dat alles netjes verloopt en op zich is een geregistreerd nummer (ondernemingsnummer) toch een vereiste eerste stap.

Bevind je je in een situatie waarin je denkt als zelfstandige te worden beschouwd? Richt dan zeker je vragen aan het ondernemingsloket. Zij kunnen dit nagaan en eventueel de nodige formaliteiten verrichten. Zoek je een hospitalisatieverzekering nu je als zelfstandige werkt? Kijk dan hier maar eens.

Bekijk ook:

Belastingen en bijverdienen: case uitwerkingBelastingen en bijverdienen: case uitwerking» 1. Belastingen en bijverdienen » 2. Belastingen en bijverdienen: met een vennootschap » 3. Belastingen en bijverdienen: ...